Opinie: Geef stereotypes geen gezicht

Als onderzoeker van neurodiversiteit weet ik hoe groot het probleem van stereotyperingen is. De eindeloze stroom aan persoonlijke verhalen van mensen met autisme, ADHD, dyslexie en andere diagnoses die onjuist worden behandeld, raakt me vaak diep. Veel neurodivergente mensen lopen dagelijks tegen dit onbegrip aan. Ook in onderzoek komt dit steeds weer naar voren: het gevoel jezelf vreemd te voelen, anders dan anderen, en dat bevestigd zien door collega’s. Het oplopen tegen barrières op school en op het werk. Uitputting, burn-out, en altijd die ene vraag: deel ik mijn diagnose wel of niet met anderen?

Juist het feit dat neurodivergentie vaak niet direct zichtbaar is (althans, daarover verschillen Barbie en ik blijkbaar van mening) maakt het zo ingewikkeld. In de wetenschap noemen we dit ook wel deep-level diversiteit. Voeg daar een maatschappelijk gebrek aan kennis over neurodivergentie aan toe, waardoor stereotype beelden nog steeds de overhand hebben. Inclusief hardnekkige vooroordelen.

Zo worden mensen met een neurodivergent brein vaak gereduceerd tot één beeld. Over autisme wordt geoordeeld dat deze mensen geen empathie hebben en sociaal onhandig zijn; over ADHD dat zij zich niet kunnen concentreren; over dyslexie dat deze mensen niet lezen. En zo kan ik helaas nog even doorgaan. Nu de aandacht voor neurodiversiteit de afgelopen jaren is toegenomen, had ik gehoopt dat we deze vooroordelen steeds meer tot het verleden zouden kunnen rekenen. Dat we zouden begrijpen dat deze beelden pijn kunnen doen en geen recht doen aan de werkelijkheid.

Blijkbaar dacht Barbie daar anders over. Autisme is volgens haar herkenbaar aan beweeglijke ledematen, een koptelefoon en een fidget spinner. Ik kan alleen maar concluderen dat er nog veel werk te verzetten is. En ik ben nu al benieuwd naar de Barbie met dyslexie.