Liefde in kleur: verbinden in een complexe werkelijkheid
“Het is volgens mij gemakkelijker om iemand met dezelfde achtergrond als partner te hebben, maar ik vind het beter om een biculturele relatie te hebben. Omdat dat juist ervoor zorgt dat er over bepaalde dingen die je vanuit de cultuur meekrijgt, wordt gebabbeld en nagedacht, en dat dat niet gewoon wordt aangenomen als vanzelfsprekend.” Dat vertelde Samia ons. Ze is 27, Tunesisch-Belgisch, en heeft een interreligieuze relatie met Robin, een Belgische man.
Ze is een van de 47 partners en koppels die we interviewden voor dit boek. Het waren intieme gesprekken, over hun relaties, hun geluk en hun worstelingen. Maar ook over hoe hun familie en omgeving naar hun relatie kijken. Voor vele mensen in onze superdiverse samenleving zijn biculturele koppelstoch nog iets ‘speciaals’. “Als je een gemengde relatie hebt,” zegt Mia, “dan vragen veel mensen: wat zijn de verschillen? En na al die jaren moet ik eigenlijk wel stevig zoeken. Er zijn er, maar niet meer die zo hinderlijk zijn.” Ze is al meer dan 40 jaar gehuwd met Guy, een man uit Ivoorkust.
Toch spelen cultuurverschillen een rol. “Bij gewone, niet-gemengde koppels heb je natuurlijk ook wel cultuurverschillen, maar bij gemengde relaties zitten daar nog andere lagen bij: door hun migratieachtergrond en toch wel grotere culturele verschillen.” Dat vertelde Kristien, een Belgische vrouw van 46, gescheiden na huwelijk van 15 jaar met Seydou, een man uit Ivoorkust.
Biculturele koppels zijn vaak meertalige koppels. Maar hoe praat je over gevoelens en emoties in een andere taal? “Voor mij is het ook niet makkelijk hè … Ik moet mijn gevoel altijd vertalen. Ik heb de jongens nooit kunnen knuffelen … Of hoe zeg je het in het Nederlands: vertroetelen”, getuigde Silvia uit Chili. Ze is al bijna 30 jaar gehuwd met Arnt, een Nederlandse man. Samen hebben ze twee volwassen kinderen.
Naast verschillende talen combineren deze koppels ook vaak verschillende levensbeschouwingen. Bij de opvoeding van de kinderen is wat partners willen doorgeven een belangrijke vraag. Sabri, Tunesisch-Belgisch, is gehuwd met Marie. Hij legt ons uit: “Wat die discussies over religie betreft: Marie voelt zich meer christelijk en ik meer moslim. Hoe gaan we ons kind dan opvoeden? Marie zegt vaak: ‘Bah, het wordt een mix van moslim en christen.” Al is de weerstand van de familie soms groot, zoals bij Bieke: “Vanaf het moment dat ik zei tegen mijn ouders: ‘Ik wil trouwen met Karim… Marokkaan, moslim’, begonnen de alarmbellen bij mijn ouders te rinkelen. Ga jij een hoofddoek dragen binnenkort? En als jullie kinderen hebben, gaan zij moslim zijn? Mijn ouders panikeerden heel fel.”
Partners balanceren voortdurend tussen verschillende werelden, en net dat maakt biculturele relaties zo
interessant én zo intens. Ze zoeken naar manieren om verschillen te begrijpen, grenzen te stellen en een gezamenlijk verhaal op te bouwen. Dit boek laat zien hoe koppels daarin hun eigen strategieën ontwikkelen. Ze leren communiceren over verschillen en bouwen stap voor stap een gedeelde ‘wij’. Wat vooral naar voren komt, is de veerkracht van deze koppels. Hun verhalen tonen geen uitzonderlijke problemen, maar maken zichtbaar wat in alle relaties speelt: hoe ga je om met verschillen, verwachtingen en verandering?
